Kỳ thi tốt nghiệp tổng hợp có một đặc điểm làm nhiều người hoảng: phạm vi là kiến thức cả khoá, có khi phủ mười mấy học phần từ năm nhất tới năm tư.
Đọc lại hết giáo trình là không thể trong sáu tuần, và cũng không cần.
Việc đầu tiên: lấy đề cương ôn tập
Gần như mọi bộ môn đều có đề cương ôn tập hoặc danh mục nội dung thi. Đây là tài liệu quan trọng nhất của cả quá trình ôn.
Nó cho bạn biết:
- Thi những học phần nào, và mỗi phần trọng số bao nhiêu.
- Trong mỗi học phần thì trọng tâm nằm ở chương nào.
- Hình thức thi — trắc nghiệm, tự luận, vấn đáp, hay kết hợp.
- Thời gian làm bài.
Không có đề cương thì hỏi thẳng bộ môn. Và hỏi luôn anh chị khoá trước xem có đề cương năm ngoái không.
Việc thứ hai: tìm đề các năm trước
Giá trị hơn nhiều so với đọc thêm giáo trình. Đề cũ cho bạn biết:
- Dạng câu hỏi thật — khác với cách đề cương mô tả.
- Mức độ sâu mà đề đòi.
- Các chủ đề lặp lại qua nhiều năm — và chúng luôn có.
Hỏi khoá trên, hỏi bộ môn, hỏi trong nhóm lớp. Gom được ba tới năm đề của các năm gần đây là đủ để nhìn ra quy luật.
Lộ trình sáu tuần
Tuần 1: lập bản đồ.
- Đọc đề cương, liệt kê toàn bộ chủ đề thi.
- Với mỗi chủ đề, tự đánh giá ba mức: nắm chắc, nhớ mang máng, quên hẳn.
- Đối chiếu với đề các năm trước xem chủ đề nào hay ra.
- Xếp ưu tiên — chủ đề hay ra mà bạn quên hẳn thì làm trước.
Tuần này không học gì nhiều, nhưng nó quyết định năm tuần sau dùng hiệu quả hay không.
Tuần 2-4: ôn theo chủ đề.
- Ôn theo chủ đề, không theo môn. Nhiều chủ đề nằm vắt qua vài học phần, và ôn theo chủ đề thì bạn thấy được liên hệ — đúng thứ đề tổng hợp hay hỏi.
- Mỗi chủ đề làm một trang tóm tắt của riêng mình — khái niệm chính, công thức, sơ đồ, ví dụ điển hình. Chính việc làm tóm tắt mới là học; đọc lại thì không.
- Với chủ đề quên hẳn, quay về giáo trình nhưng chỉ đọc phần đề cương nêu.
- Với chủ đề nhớ mang máng, làm bài tập là đủ.
Tuần 5: luyện đề.
- Làm đề cũ, bấm giờ, làm liền một mạch.
- Chữa kỹ, ghi lại chủ đề nào còn yếu.
- Quay lại ôn đúng những chủ đề đó.
Tuần 6: củng cố và nghỉ.
- Đọc lại tập tóm tắt của mình — lúc này nó là toàn bộ kiến thức thi, nén lại trong vài chục trang.
- Làm thêm một đề.
- Ngủ đủ hai ngày cuối. Thức đêm trước ngày thi hại nhiều hơn lợi với một kỳ thi đòi nhớ và suy luận.
Học nhóm: đòn bẩy lớn nhất
Với thi tổng hợp, học nhóm hiệu quả hơn hẳn các kỳ thi khác, vì:
- Chia việc làm tóm tắt. Bốn người chia hai mươi chủ đề, mỗi người làm năm rồi chia sẻ — tiết kiệm bốn lần thời gian.
- Giảng lại cho nhau. Giảng được cho người khác là thước đo chắc chắn nhất rằng bạn hiểu.
- Bù chỗ trống của nhau. Mỗi người mạnh môn khác nhau.
- Giữ nhịp. Có hẹn thì khó bỏ hơn.
⚠️ Nhưng phải kiểm lại phần người khác làm, đừng tin tuyệt đối. Tóm tắt sai của bạn cùng nhóm thì cả nhóm cùng sai.
Ba sai lầm hay gặp
- Đọc lại giáo trình từ đầu. Tốn thời gian gấp nhiều lần mà nhớ ít hơn làm tóm tắt và làm bài tập.
- Ôn dàn đều mọi chủ đề. Đề có trọng số, và có chủ đề gần như năm nào cũng ra.
- Bỏ hẳn phần mình ghét. Nếu nó nằm trong trọng tâm thì bỏ là tự cắt điểm. Học ở mức đủ qua cũng hơn là không học.
Trong phòng thi
- Đọc hết đề trước và phân bổ thời gian theo điểm từng câu.
- Làm câu chắc trước để lấy điểm an toàn.
- Câu không chắc vẫn viết những gì mình biết — với tự luận thì viết đúng ý nào được điểm ý đó.
- Chừa thời gian đọc lại.
Câu hỏi thường gặp
Tài liệu quan trọng nhất khi ôn thi tốt nghiệp tổng hợp là gì?
Đề cương ôn tập của bộ môn — nó cho biết thi những học phần nào, trọng số ra sao, trọng tâm nằm ở chương nào, hình thức thi và thời gian làm bài.
Đề các năm trước có giá trị gì?
Cho biết dạng câu hỏi thật khác với cách đề cương mô tả, mức độ sâu mà đề đòi, và các chủ đề lặp lại qua nhiều năm. Gom ba tới năm đề gần đây là đủ nhìn ra quy luật.
Nên ôn theo môn hay theo chủ đề?
Theo chủ đề, vì nhiều chủ đề nằm vắt qua vài học phần và ôn theo chủ đề thì bạn thấy được liên hệ — đúng thứ đề tổng hợp hay hỏi.
Vì sao nên tự làm tóm tắt thay vì đọc lại?
Vì chính việc làm tóm tắt mới là học, đọc lại thì không. Và tới tuần cuối tập tóm tắt của bạn là toàn bộ kiến thức thi nén lại trong vài chục trang.
Học nhóm giúp gì cho kỳ thi tổng hợp?
Chia việc làm tóm tắt tiết kiệm nhiều lần thời gian, giảng lại cho nhau là thước đo hiểu chắc chắn nhất, bù chỗ trống của nhau, và giữ nhịp. Nhưng phải kiểm lại phần người khác làm.