Xếp loại có quan trọng với nhà tuyển dụng không

Câu hỏi này được hỏi nhiều, và câu trả lời trung thực là: quan trọng ở vài chỗ cụ thể, gần như không quan trọng ở phần lớn chỗ còn lại.

Biết chỗ nào là chỗ nào thì bạn đầu tư thời gian đúng.

Nơi xếp loại thật sự quan trọng

1. Tuyển dụng khu vực công. Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, trường công. Nhiều vị trí có yêu cầu về xếp loại trong điều kiện dự tuyển, và một số chính sách thu hút nhân tài gắn với mức xếp loại cao.

2. Học bổng và chương trình học lên. Cả trong nước lẫn ngoài nước. Xếp loại và điểm trung bình là chỉ số đầu tiên hồ sơ bị lọc.

3. Chương trình tuyển dụng dành cho sinh viên mới ra trường của một số tập đoàn lớn. Họ nhận hàng nghìn hồ sơ và phải lọc bằng một tiêu chí khách quan nào đó — thường là trường, ngành, và điểm.

4. Một số ngành có điều kiện hành nghề hoặc yêu cầu riêng theo quy định.

5. Vị trí liên quan tới nghiên cứu và giảng dạy.

Nơi xếp loại gần như không được nhìn tới

• Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ. Họ cần người làm được việc ngay.
• Các công ty công nghệ — phần lớn tuyển bằng bài kiểm tra kỹ thuật và phỏng vấn chuyên môn.
• Vị trí đòi sản phẩm cụ thể — thiết kế, nội dung, kinh doanh. Họ xem hồ sơ năng lực.
• Khi bạn đã có một vài năm kinh nghiệm. Từ lúc đó trở đi, gần như không ai hỏi tới bảng điểm nữa.

Mục cuối đáng nhấn mạnh: xếp loại có giá trị giảm rất nhanh theo thời gian. Nó quan trọng nhất ở lần xin việc đầu tiên, và gần như biến mất sau vài năm.

Nó thật sự nói lên điều gì

Công bằng mà nói, xếp loại cao có nói lên vài thứ mà nhà tuyển dụng quan tâm:

• Tính kỷ luật và khả năng hoàn thành việc được giao trong bốn năm.
• Khả năng học — thứ có ích khi vào việc mới.
• Sự ổn định trong một thời gian dài.

Nhưng nó không nói: bạn có làm được việc thật không, có làm việc nhóm được không, có chịu được áp lực không, có tự khởi động được không. Đó mới là những thứ quyết định ở phần lớn vị trí.

Phép tính nên làm

Giả sử bạn đang cân nhắc học cải thiện vài môn để lên một bậc xếp loại. Cùng số thời gian và tiền đó, bạn có thể:

• Đi thực tập một kỳ ở đúng ngành.
• Làm một dự án cá nhân có sản phẩm mở ra xem được.
• Tham gia một nhóm nghiên cứu và có tên trong một công bố.
• Học một kỹ năng cụ thể mà ngành đang cần.

Câu hỏi quyết định: bạn nhắm vào nhóm nơi nào?

• Nhắm khu vực công, học bổng, học lên → xếp loại đáng đầu tư.
• Nhắm doanh nghiệp, làm nghề → kinh nghiệm và sản phẩm đáng hơn.
• Chưa biết → giữ điểm ở mức ổn và đầu tư phần còn lại vào kinh nghiệm. Đây là lựa chọn cân bằng nhất.

Nếu xếp loại của bạn không cao

Không phải vấn đề lớn, nhưng nên xử lý chủ động:

• Đừng giấu và đừng nói dối. Hồ sơ giả bị phát hiện là mất tất cả, kể cả sau khi đã vào làm.
• Đưa phần mạnh lên trước trong hồ sơ — dự án, thực tập, sản phẩm, kỹ năng. Xếp loại để ở phần học vấn, không cần nhấn.
• Chuẩn bị một câu trả lời ngắn và thật nếu được hỏi. Ví dụ: hai năm đầu bạn đi làm thêm để trang trải, điểm không cao; từ năm ba bạn tập trung hơn và điểm cải thiện rõ. Trung thực kèm bằng chứng cải thiện thường được đánh giá tốt.
• Nhắm nơi tuyển theo năng lực — có bài kiểm tra kỹ thuật, có vòng thử việc. Ở đó bạn được đánh giá bằng thứ bạn làm được.

Một điều đáng nhớ

Xếp loại là thứ duy nhất trong bốn năm mà bạn không thể sửa sau khi tốt nghiệp. Kỹ năng thì học thêm được, kinh nghiệm thì tích luỹ được, hồ sơ thì làm dày lên được.

Vì vậy nếu bạn còn đang học và có ý định vào khu vực công hoặc học lên, giữ điểm từ sớm là hợp lý — vì đó là cánh cửa đóng lại vĩnh viễn vào ngày bạn tốt nghiệp.

Còn nếu cánh cửa đó không nằm trong kế hoạch của bạn, thì đừng để nó chiếm chỗ của những thứ quan trọng hơn.

Câu hỏi thường gặp