Tấm bằng chỉ nói bạn tốt nghiệp ngành gì, hình thức nào, xếp loại gì. Mọi thứ còn lại nằm ở bảng điểm — và với hồ sơ học lên hay hồ sơ đi nước ngoài thì bảng điểm mới là thứ người ta đọc kỹ.
Bảng điểm toàn khoá
Nội dung: danh sách toàn bộ học phần bạn đã học, số tín chỉ mỗi môn, điểm từng môn, điểm trung bình tích luỹ, và thường có cả xếp loại.
Dùng khi:
- Nộp hồ sơ học lên cao học, trong nước và ngoài nước.
- Xin học bổng.
- Xin việc ở nơi yêu cầu — nhất là khu vực công và một số doanh nghiệp lớn.
- Xét công nhận học phần tương đương khi học văn bằng hai hoặc liên thông.
- Xét miễn môn khi học chương trình khác.
⚠️ Phân biệt với bảng điểm quá trình — loại cấp trong lúc còn học, chỉ ghi các học phần đã hoàn thành tới thời điểm đó. Hai loại dùng cho hai mục đích khác nhau.
Phụ lục văn bằng
Là gì: tài liệu đi kèm bằng, mô tả chương trình đào tạo — mục tiêu, nội dung, chuẩn đầu ra, thời gian đào tạo, hình thức, ngôn ngữ giảng dạy, và thường có phần kết quả học tập.
Khác bảng điểm ở chỗ: bảng điểm nói bạn học môn gì được bao nhiêu điểm; phụ lục nói chương trình đó là chương trình gì.
Dùng khi: làm việc với cơ sở giáo dục hoặc nhà tuyển dụng nước ngoài — họ cần hiểu chương trình của bạn tương đương với cái gì trong hệ thống của họ.
Không phải trường nào cũng cấp, và tên gọi có thể khác nhau. Hỏi phòng đào tạo trường bạn.
Bản mô tả chương trình đào tạo
Nếu trường không cấp phụ lục văn bằng, bạn vẫn xin được bản mô tả chương trình đào tạo — danh sách học phần, số tín chỉ, mô tả nội dung từng môn, giờ lý thuyết và thực hành.
Thứ này cực kỳ hữu ích khi:
- Xin xét miễn môn ở chương trình khác.
- Nộp hồ sơ công nhận văn bằng.
- Nhà tuyển dụng nước ngoài muốn biết bạn đã học gì.
Xin lúc còn ở trường. Xin từ xa sau khi ra trường thì rất chậm.
Bản tiếng Anh
Nhiều trường cấp được bảng điểm bản tiếng Anh. Nếu bạn có bất kỳ ý định nào liên quan tới nước ngoài — học lên, làm việc, hay chỉ để phòng xa — xin luôn cùng lúc.
Vì sao xin ngay:
- Cùng một lần đi, không phải quay lại.
- Bản do trường cấp có giá trị hơn bản bạn tự đi dịch công chứng sau này.
- Nhiều nơi ở nước ngoài yêu cầu bảng điểm tiếng Anh do chính trường cấp, đóng dấu trường.
Nếu trường không cấp bản tiếng Anh thì bạn phải dịch công chứng — tốn tiền, tốn thời gian, và một số nơi không chấp nhận.
Xin bao nhiêu bản
Nguyên tắc: xin nhiều hơn bạn nghĩ là cần.
Lý do:
- Mỗi hồ sơ nộp đi thường giữ lại một bản.
- Xin thêm sau khi rời trường thì phải quay lại, có thể tốn phí, và chậm hơn.
- Chi phí mỗi bản thường không đáng kể so với công đi lại.
Con số hợp lý: ba tới năm bản tiếng Việt, và hai tới ba bản tiếng Anh nếu có ý định ra nước ngoài.
Kiểm khi nhận
- Họ tên, ngày sinh khớp với bằng và với giấy tờ tuỳ thân.
- Đủ số học phần — đối chiếu với chương trình đào tạo, xem có thiếu môn nào không.
- Điểm đúng — nhất là các môn học lại hoặc học cải thiện, xem có lấy đúng điểm không.
- Học phần tương đương đã được công nhận có xuất hiện không.
- Điểm trung bình tích luỹ và xếp loại khớp với bằng.
- Có dấu và chữ ký đầy đủ.
Phát hiện lệch thì báo ngay tại chỗ, mang theo bằng chứng nếu có.
Lưu trữ
- Quét bản mềm tất cả, lưu đám mây và một nơi thứ hai.
- Giữ bản gốc trong bìa cứng, cùng chỗ với bằng.
- Ghi lại đã nộp bản nào đi đâu — sau vài năm bạn sẽ không nhớ còn mấy bản.
Câu hỏi thường gặp
Bảng điểm và phụ lục văn bằng khác nhau thế nào?
Bảng điểm nói bạn học môn gì được bao nhiêu điểm. Phụ lục văn bằng mô tả chương trình đào tạo đó là chương trình gì — mục tiêu, nội dung, chuẩn đầu ra, hình thức và ngôn ngữ giảng dạy.
Bản mô tả chương trình đào tạo dùng để làm gì?
Xin xét miễn môn ở chương trình khác, nộp hồ sơ công nhận văn bằng, và để nhà tuyển dụng nước ngoài biết bạn đã học gì. Nên xin lúc còn ở trường vì xin từ xa rất chậm.
Có nên xin bảng điểm bản tiếng Anh không?
Nên, nếu có bất kỳ ý định nào liên quan tới nước ngoài. Bản do trường cấp có giá trị hơn bản tự đi dịch công chứng, và nhiều nơi yêu cầu đúng bản do trường cấp đóng dấu trường.
Nên xin bao nhiêu bản bảng điểm?
Ba tới năm bản tiếng Việt và hai tới ba bản tiếng Anh nếu có ý định ra nước ngoài. Mỗi hồ sơ nộp đi thường giữ lại một bản, và xin thêm sau khi rời trường thì phải quay lại.
Cần kiểm gì khi nhận bảng điểm?
Họ tên ngày sinh khớp với bằng, đủ số học phần so với chương trình đào tạo, điểm đúng nhất là các môn học lại, học phần tương đương đã được công nhận có xuất hiện không, và điểm trung bình cùng xếp loại khớp với bằng.